Hoe kan je ondersteunend ZIJN wanneer er niets is wat je kan DOEN

Hoe kan je ondersteunend ZIJN wanneer er niets is wat je kan DOEN

Hoe kan je ondersteunend ZIJN wanneer er niets is wat je kan DOEN 2110 650 Untire

Met dank aan Anna Crollman, My Cancer Chic, die dit oorspronkelijk geschreven heeft. De originele blog is te vinden op mycancerchic.com/supportivecaregiver. Je kunt meer over Anna vinden op haar website mycancerchic.com

Als je partner of geliefde kanker heeft heb jij het als naaste ook erg moeilijk. Tijdens actieve behandelingen zijn de richtlijnen voor hoe je het beste ondersteuning kunt bieden iets duidelijker, maar hoe zit het met het einde van de behandeling? Terwijl veel mensen denken dat dit de eindstreep is, kan het einde van de behandeling juist het begin zijn van depressie, angst en vele andere emotionele en fysieke uitdagingen. Familie en vrienden laten minder van zich horen en de patiënt voelt zich alleen en vergeten. Vandaag interview ik mijn man over hoe je kunt ondersteunen als je niets kunt doen. Vooral mannen kunnen dit moeilijk vinden dus ik hoop dat zijn inzichten kunnen helpen.

Hoe veranderde de situatie aan het einde van de behandeling? 

Er was meer verwarring over wat ons doel was. We bereikten het einde van de chemotherapie en we wisten niet wat we daarna konden verwachten. Ik zag haar last krijgen van angst en depressie terwijl ze worstelde met de “wat nu” gevoelens. Het gaf me het gevoel dat ik niets kon doen om te helpen.

Hoe heb je bepaald wat Anna nodig had?

Ik vroeg haar direct wat ze nodig had. Op basis van de manier waarop we in de loop der jaren onze relatie hebben opgebouwd, vertrouwde ik erop dat ze direct en eerlijk tegen mij zou zijn over haar behoeften. Als ze iets zei, dan wist ik ook dat ze dat echt bedoelde. We hadden ook een lijst van manieren waarop ik emotioneel ondersteunend kon zijn. Naarmate de tijd verstreek werd de lijst steeds langer en bleven we praten over het onderwerp.  Het was ook belangrijk om te bepalen wat niet nuttig was voor haar.

Wat werkte goed als ik haar probeerde te ondersteunen?

Ik richtte mij altijd op het oplossen van dingen en ik heb geprobeerd om nu juist ondersteunend te ZIJN zonder te DOEN.

Als Anna bijvoorbeeld verdrietig was of huilde, dan vroeg ik haar: “Wil je dat ik iets doe of zal ik gewoon luisteren”. Dit was een van de moeilijkste dingen voor mij. Ik dacht voortdurend aan dingen die ik kon doen om de situatie op te lossen. Het gebruik van dit soort taal hielp ons bij het wegnemen van de dubbelzinnigheid rond wat ik moest doen, en zorgde ervoor dat ik niet nog eens voor extra stress zorgde. Door deze communicatie was ik in staat om Anna precies die emotionele steun te geven die ze nodig had.

Focus op ondersteunend zijn in plaats van ondersteunend doen

Het was ook nuttig om manieren te vinden om haar privacy te geven. Omdat ze in behandeling was en een operatie onderging, werd haar lichaam voortdurend onderzocht. Bij doktersafspraken bood ik altijd aan om even naar buiten te stappen zodat ze privévragen zou kunnen stellen. Ze heeft nooit van dit aanbod gebruik gemaakt, maar zij en de dokters waren altijd zeer dankbaar voor het attente gebaar.

Wat werkte niet goed?

Het hielp niet als ik probeerde een situatie of bezorgdheid dat Anna van streek was te minimaliseren. Ik probeerde de situatie/probleem te vereenvoudigen om haar te helpen, maar dat gaf haar uiteindelijk het gevoel dat ze werd genegeerd of gebagatelliseerd. Soms vergat ik dat iets wat voor mij niet belangrijk was, voor haar wel belangrijk kon zijn.

Welk advies zou je aan andere zorgverleners geven om hen te helpen?

Probeer haar beslissingen niet te beïnvloeden op basis van wat jij het beste vindt. Het is belangrijk om haar te laten weten dat je er bent om haar te ondersteunen, maar dat de beslissingen over haar lichaam alleen door haar gemaakt kunnen worden. Je krijgt haar niet te vertellen wat ze met haar lichaam moet doen. Wees een bron van informatie, geef steun en heb een luisterend oor. Anna ervaarde het alsof ze de controle verloor en soms was het maken van haar eigen keuzes de enige manier waarop ze dat terug kon krijgen.

Geef prioriteit aan wat vandaag belangrijk is boven wat morgen belangrijk kan zijn

Wanneer de actieve behandeling eindigt, is het bijzonder belangrijk om te onthouden dat het oké is om verdrietig te zijn, zelfs als de reden niet zo duidelijk is. Vergeet niet dat de oorzaak van het verdriet op dat moment misschien onbekend is, maar ze heeft altijd recht op haar gevoelens. Vertel haar niet dat ze zich op een bepaalde manier moet voelen of een emotie in een bepaald tijdsbestek moet loslaten. Deel je gevoelens met haar, het is belangrijk dat ze weet dat ze niet de enige is die bang is. Je bent er om haar te ondersteunen. Ze is er niet om jou je beter te laten voelen.

Welk advies zou u aan vrienden en familie geven over hoe u ondersteuning kunt bieden?

Tijdens de actieve behandeling werden maaltijden, kaarten, schoonmaakklusjes en sms-berichtjes (die geen antwoord nodig hadden) bijzonder gewaardeerd. In plaats van te zeggen “is er iets wat ik kan doen”, vraag “of _____ nuttig zou zijn”. Bijvoorbeeld: “Zou het nuttig zijn als ik morgen het eten meenemen.” Ga NIET googelen en geef geen ongevraagd advies.

Vergeet na een actieve behandeling niet dat kanker niet voorbij is. Je naaste zal te maken krijgen met emoties en gevoelens die intenser zijn dan ooit eerder. Het leven na kanker kan eng zijn en er is geen routekaart voor de toekomst. Met dit alles in gedachten, probeer het onderwerp kanker niet te vermijden. Het is oké om over kanker te praten, dat kan zelfs therapeutisch zijn. Je vragen stellen over haar gevoelens na de behandeling is belangrijk om haar te laten zien dat je begrijpt dat het leven niet zo maar weer “normaal” is.

Vooruitgang

Accepteer dat nog niet alles in orde is voor haar en laat haar weten dat het oké is om te praten over de ongemakkelijke en enge onderwerpen. Erken de roze olifant in de kamer, maar voel je niet verplicht om iets te moeten doen. Zorg dat je er bent en wees beschikbaar om te luisteren. Ze wil haar gevoelens delen met je en ze wil weten dat je deze serieus neemt, en niet met opmerkingen komt als “je leeft nog tenminste”, “het komt goed” of “maak je geen zorgen”. Als ze haar gevoelens niet wil delen, is dat ook oké. Doe wat ze zegt of vraag haar gewoon: “hoe kan ik je nu ondersteunen?”.

Anna Crollman

My Cancer Chic
mycancerchic.com